Reportage invoering statiegeld (VRT News 8 februari 2026)

Reportage VRT over de impact van zwerfvuil op boeren en de urgentie van een statiegeld op plastic flessen en blikjes.
Gepubliceerd op 8/02/2026 in het journal van 19.00 uur

Verslag: Dominique de Graaf

Samen met Ferm voor Agravrouwen (Caroline Audoor)

[Persberich] Zwerfvuil blijft problematisch, ook voor land- en tuinbouwbedrijven

[Persbericht - Wijgmaal, 2 februari 2026]

Statiegeld langer uitstellen is onverantwoord

De Belgische landbouworganisaties Ferm, FWA en UAW maken zich zorgen om het impact
van zwerfvuil op de land- en tuinbouwbedrijven. Zwerfvuil brengt schade toe aan vee en
gewassen, vervuilt het milieu en de voedselketen. 35% van het zwerfvuil in Vlaanderen bestaat
uit blikjes en plastic flessen. Toch slagen Vlaanderen noch Wallonië er in om de, net voor die
verpakkingen meest doeltreffende maatregel, het statiegeld, in te voeren. Daarom trekken ze nu
samen aan de alarmbel en vragen om een snelle oplossing.

Zwerfvuil veroorzaakt dagelijks schade aan landbouwbedrijven. Ondanks investeringen in magneten
en andere preventiesystemen blijft de schade groot: veel zwerfvuil belandt in machines, vervuilt
graslanden en veevoeder, en kan bij het vee interne verwondingen veroorzaken, soms zelfs met
spoedoperaties of sterfte tot gevolg.

Goedbedoelde maatregelen, maar onvoldoende

Intercommunales, gemeenten en talloze vrijwilligers zetten al jaren in op sensibilisering, doen
opruimacties en plaatsen ‘blikjesvangers’. Maar ondanks al deze tijdsintensieve en dure inspanningen
blijven de resultaten ondermaats.

Elk jaar is er schade bij dieren door zwerfvuil. Zwerfvuil vervuilt ook de gewassen op het veld. Dat
heeft een impact op de voedselketen. Schade door zwerfvuil veroorzaakt ook hoge emotionele en
economische kosten bij landbouwers, zoals dierenartskosten, opruim – en herstellingskosten.

Landbouwers krijgen hiervoor geen schadevergoeding.

Statiegeld kan een groot deel van deze schade en vervuiling door zwerfvuil voorkomen.

België blijft uitstellen

Steeds meer Europese landen voeren statiegeld in zoals Oostenrijk, Polen, Spanje. Negentien landen
in Europa voerden dit systeem in voor plastic flessen en blikjes, waaronder Duitsland en Nederland.
Hierdoor verminderde het aandeel van deze verpakkingen in zwerfvuil aanzienlijk.
In België staat statiegeld in geen enkel gewestelijk regeerakkoord - niet in Wallonië en, niet in
Vlaanderen en niet in Brussel. Nochtans verklaarde de Vlaamse minister van Omgeving, Jo Brouns,
nog maar een jaar geleden dat “statiegeld onvermijdelijk is”. Desondanks blijft ons land talmen. Dit uitstelgedrag gaat ten koste van landbouwers, ons leefmilieu én onze openbare financiën. Dit treft alle
burgers.

Nu handelen 

Ferm, UAW en FWA roepen Vlaamse en Waalse regeringen op om:

Statiegeld is een essentieel instrument waar de sector al heel lang op wacht. Alle Belgische overheden moeten nu handelen: voor het welzijn van onze dieren, voor onze voedselveiligheid voor onze landbouwers en ons leefmilieu.

[Eind persbericht]

Perscontact: 

Ferm: Caroline Audoor, caudoor@samenferm.be, 0496/90 52 22

FWA / UAW: Lucie Darms, lucie.darms@fwa.be, 0476/84 27 76

Statiegeldalliantie: Chloé Schwizgebel, pers@statiegeldalliantie.org, +31 643288231

Persbericht

Ferm voor agravrouwen verenigt binnen Ferm 6.000 land- en tuinbouwvrouwen, ondersteunt het vrouwelijk ondernemerschap, zorgt voor vorming, belangenbehartiging en voor ontmoeting tussen collega’s. Ferm is een positief ingesteld en invloedrijk vrouwennetwerk dat acties opzet en standpunten inneemt rond maatschappelijke thema’s, vanuit het oogpunt van de vrouw. 62.000 vrouwen vinden elkaar bij Ferm rond boeiende workshops, leuke activiteiten en fijne ontmoetingen. Hiervoor zorgen 7.500 enthousiaste vrijwilligers in 750 lokale groepen in Vlaanderen. Meer info op SamenFerm.be

De Statiegeldalliantie verenigt een brede coalitie van milieuorganisaties, bedrijven, steden en burgers die pleiten voor een efficiënt statiegeldsysteem op blikjes en plastic flessen in België. De alliantie zet zich in voor minder zwerfafval, meer recyclage en een schonere leefomgeving. Vanuit een constructieve en oplossingsgerichte aanpak voert de Statiegeldalliantie campagne, deelt ze expertise en gaat ze in dialoog met beleidsmakers en andere stakeholders. Duizenden burgers, organisaties en lokale besturen steunen de oproep voor statiegeld als een bewezen en doeltreffende maatregel tegen zwerfvuil en voor een circulaire economie. Meer info op statiegeldalliantie.org.

Statiegeld in Nederland, yes we did it! Statiegeld in België, yes we can! 

Vandaag start in Nederland het statiegeld op kleine plastic flesjes. “Gisteren gaf een vrolijke Nederlandse staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) samen met ons het startschot op het strand van Scheveningen. Vandaag vragen talrijke Belgische organisaties hier dat de Vlaamse, Brusselse en Waalse regering het Nederlandse voorbeeld volgen”. Dat zegt de Statiegeldalliantie donderdagvoormiddag in Antwerpen.

De voorstanders van statiegeld die spraken op het event kwamen uit alle hoeken van de samenleving. CD&V-voorzitter Joachim Coens, Eric Claeys van het Algemeen Boerensyndicaat ABS, Groen-voorzitster Meyrem Almaci, Global innovation manager Tom Domen van het bedrijf Ecover, de Brusselse kajakker Pieter Elsen van Canal it Up, Monique De Dobbeleer van vrouwenorganisatie Ferm, Tycho van Hauwaert van Bond Beter Leefmilieu, Marloes Heebing van de Nederlandse zwerfafvalrapers van GoClean de Liemers en Régine Florent, die eerder met de Waalse boeren van Fugea het Waals parlement opriep om statiegeld in te voeren.

De Statiegeldalliantie: “De Nederlanders krijgen vanaf nu een mooiere en schonere leefomgeving, dankzij het statiegeld dat vandaag ingaat op plastic flesjes en volgend jaar op blikjes. De vervuiling en de kosten van de gemeenten zullen sterk dalen. De risico’s voor dieren worden kleiner. Dit is dus een grote overwinning voor iedereen die hiervoor gevochten heeft.” De Statiegeldalliantie en haar meer dan 1.100 partners voeren sinds 2017 campagne voor statiegeld in België én Nederland, onder de vlag “Statiegeld, Yes We Can”.

De Staatssecretaris voor Infrastructuur en Waterstaat Stientje van Veldhoven besliste voor statiegeld op flesjes in april 2020 en statiegeld op blikjes in februari 2021. Het statiegeld op blikjes gaat in op 31 december 2022.

“De positieve impact op de Nederlandse leefomgeving zal historisch zijn. Momenteel belanden er elk jaar circa 200  miljoen flesjes en blikjes in het milieu. Dus elke dag 4 vuilniswagens vol flesjes en 5 vuilniswagens vol blikjes in de natuur. Statiegeld reduceert het aantal flesjes en blikjes in het milieu met 70 tot 90 procent. Wanneer ook de tweede fase met blikjes start, zullen ook de Nederlandse koeien minder risico lopen op kwetsuren door stukjes van blik”, benadrukt de alliantie. In Duitsland zijn blikjes vandaag slechts 0,03 procent van het zwerfafval. De Duitse regering besliste op 20 januari om het Duitse statiegeldsysteem uit te breiden met de drankverpakkingen van sappen, wijn en zuivel.

“De Statiegeldalliantie is een unieke samenwerking van meer dan 1.100 Nederlandse en Belgische gemeenten, verenigingen en bedrijven. Nu het statiegeld op plastic flesjes in Nederland van start gaat, wordt het contrast met België, waar het zwerfvuil sterk toeneemt, steeds groter. We vragen daarom met aandrang dat de Belgische gewestregeringen snel het Nederlandse voorbeeld volgen. Statiegeld, in Nederland we did it. En voor België: statiegeld, yes we can!”, besluit de Belgische-Nederlandse Statiegeldalliantie.

Gerelateerde artikels

Het Laatste Nieuws, Statiegeldalliantie wil dat België Nederlands voorbeeld volgt, 1 juli 2021

MSN, Statiegeldalliantie viert feest vandaag, 1 juli 2021

AD, Vanaf 1 juli ook statiegeld op kleine plastic flesjes, 30 juni 2021

Test Aankoop, Test Aankoop pleit voor statiegeld op blik en petflesjes

Distrifood, Innocent wil statiegeld op eigen smoothieflessen, 1 juli 2021

Telegraaf, Pakketjes duurder, wegwerpplastic verboden en rookruimtes dicht: dit verandert er vanaf 1 juli, 1 juli 2021

RTV Drenthe, Stelling: Fijn dat er statiegeld zit op kleine flesjes

Hart van Nederland, Kleine flesjes kunnen vanaf vandaag ook ingeleverd worden, maar welke precies en waar?

NOS, Minimumloon omhoog, huur bevroren, statiegeld op flesjes: dit gaat veranderen per 1 juli, 27 juni 2021

EenVandaag, Vanaf nu ook statiegeld op kleine plastic flessen, 1 juli 2021

BN De Stem, Sportclubs profiteren van statiegeld op plastic flesjes, nieuwe manier van doneren