18 organisaties sturen brief voor een effectief statiegeldsysteem naar drie regionale milieuministers van België

Vandaag hebben achttien verschillende organisaties een brief naar de drie gewestelijke milieuministers gestuurd, met de dringende oproep voor een effectief statiegeldsysteem overal in België. Onder de ondertekenaars zijn verschillende organisaties die zich eerder al hebben aangesloten bij de Statiegeldalliantie.  

Het zwerfvuil probleem 

In de brief vragen de organisaties de milieuministers om maatregelen te nemen om de doelstelling van zwerfafval vermindering te halen, zoals beloofd. Eerder zijn er pogingen gedaan om deze te halen, bijvoorbeeld met proefprojecten in Wallonië en Brussel, en de proefprojecten in Vlaanderen rond het ‘digitale’ statiegeld. Deze projecten bleken echter niet effectief te zijn om het zwerfvuil probleem op te lossen. Ook organiseren Mooimakers en Be Wapp jaarlijks regionale schoonmaakacties, maar ook deze verbeteren de situatie niet.

De oplossing om flesjes en blikjes uit het zwerfvuil te houden

De bewezen oplossing om van blikjes en flesjes geen zwerfafval te maken, volgens de ondertekenaars? Statiegeld! Zo zijn Letland, Litouwen en Slowakije enkele voorbeelden van de Europese landen waar de invoering van het statiegeld met inzameling op het verkooppunt werkt. In deze landen komen namelijk bijna geen plastic flesjes en blikjes meer in het zwerfvuil terecht. Daarom roepen de achttien organisaties op om niet het wiel uit te gaan vinden, maar het voorbeeld van andere Europese landen op te volgen en zo snel mogelijk een effectief, klassiek statiegeldsysteem in te voeren.  

Geen woorden, maar daden

Ministers spraken zich al eerder uit over een statiegeldsysteem, zo zei Vlaams minister Zuhal Demir dat statiegeld onvermijdelijk is. Anderzijds verklaarde haar Waalse collega Céline Tellier onlangs dat we nog maar enkele meters van de eindstreep verwijderd zijn. Daarnaast sprak de Brusselse minister van Leefmilieu zich onlangs uit over het klassieke statiegeld. Volgens de ondertekenaars van de brief zijn dit veel woorden, maar weinig daden. Daarom dringen zij er nogmaals op aan om zo snel mogelijk een effectief statiegeldsysteem in te voeren in België. 

De Statiegeldalliantie zet zich al jaren in voor een statiegeldsysteem dat effectief zwerfvuil aanpakt en deelt daarom ook graag deze boodschap. Klik hieronder op de button om de brief te lezen en help mee de boodschap te verspreiden via social media. 

De brief werd ondertekend door: 

Algemeen Boerensyndicaat
ATD Vierde Wereld
Boerenbond 
Bond Beter Leefmilieu
Canal It Up
Canopea
Collectif de la Consigne Bruxelloise
Fair Resource Foundation
Fédération Wallonne des Agriculteurs
Ferm
FUGEA
Greenpeace
Gents Milieufront
Landelijke Gilden
Natuurpunt
Proper Strandlopers
Réseau Wallon de Lutte contre la Pauvreté
Testaankoop

Dien een motie in voor een effectief statiegeldsysteem in België!

Het is nog steeds niet duidelijk welk statiegeldsysteem er zal worden ingevoerd in België. Momenteel wordt er gekeken naar verschillende systemen, die zijn onderzocht in verschillende studies en proefprojecten. 

In voorstellen voor een digitaal of hybride statiegeldsysteem zullen grote verantwoordelijkheden rondom statiegeld worden doorgeschoven naar gemeenten. Bij een hybride of digitaal systeem zouden er namelijk extra “blauwe” vuilnisbakken voor PMD-verpakkingen (inclusief statiegeldverpakkingen) moeten worden geplaatst op het openbaar domein. De Statiegeldalliantie is sterk tegen deze voorstellen. 

In de voorstellen zijn de gemeenten verantwoordelijk voor het verkrijgen van de vergunning van de vuilnisbakken; het aankopen en plaatsen van de vuilnisbakken; het organiseren van het ophalen en legen van deze vuilnisbakken; en het opruimen van het eventuele zwerfvuil rondom deze vuilnisbakken. Daarnaast zullen gemeenten zogenaamde ‘thuis scanners’, die het digitale systeem vereist, moeten gaan uitdelen aan hun burgers voor alle huishoudens die geen smartphone hebben of er geen willen gebruiken. Ook zullen de gemeenten verantwoordelijk zijn voor het beheren van de administratie rondom deze thuis scanners. Een hoop extra verantwoordelijkheden dus, die zullen worden doorgeschoven naar de gemeenten. 

Vlaamse (VVSG) en Waalse (UVCW) federaties van gemeenten spraken zich al eerder uit om deze last niet te willen dragen. ‘Een van de voornaamste zorgen van de lokale besturen is het voorstel om de terugname van statiegeld via het openbaar domein te laten verlopen. In het onderzoek van de industrie, is het onvermijdelijk dat er uiteindelijk verborgen kosten bij de lokale besturen terecht komen,’ aldus Wim Dries, de voorzitter van de VVSG. Om dit nogmaals te benadrukken, deed de Statiegeldalliantie een oproep naar steden en gemeenten om een motie te tekenen om "nee" te zeggen tegen deze extra verantwoordelijkheid. Door een motie aan te nemen in hun gemeenteraad kan elke lokale overheid opnieuw alle extra verantwoordelijkheid afwijzen die een digitaal of hybride statiegeldsysteem met zich mee zou brengen. De verantwoordelijkheid en kosten van een statiegeldsysteem zouden namelijk bij de producenten van de drankverpakkingen moeten liggen, en niet bij de gemeenten. 

In Nederland heeft de NVG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) ook met succes het idee verworpen dat Nederlandse gemeenten verantwoordelijkheid zouden nemen voor het beheer van het statiegeldsysteem.

Dien ook nog een motie in!
In Vlaanderen en Wallonië hebben al tal van gemeenten zo’n motie getekend, kijk maar naar het voorbeeld van Ranst. Dien ook een motie in bij de gemeenteraad of het college van schepenen en laat de gemeente zich uitspreken tegen bijkomende verantwoordelijkheden voor lokale overheden met het toekomstige Belgische statiegeldsysteem. Op deze manier laten we de drie regionale ministers leefmilieu weten dat jullie voor een statiegeldsysteem kiezen dat lasten niet doorvertaalt naar het openbaar domein, en dus de burger en haar lokale overheid. 

Hieronder is een voorbeeld van een motie te vinden. Heeft de gemeente de motie getekend? Stuur ons een e-mail met het uittreksel van de motie, dan versterken wij de boodschap!  Vergeet niet om het naar je regering te sturen en te delen op je sociale netwerken.

Meerderheid Belgische gemeenten roept op tot statiegeld 

De Statiegeldalliantie is de voorbije maanden sterk gegroeid in Wallonië. Nu zijn er al 101 Waalse steden en gemeenten aangesloten bij de alliantie die aan de gewestregeringen vraagt om binnenkort statiegeld op blikjes en plastic flessen in te voeren. Samen met drie Brusselse en 203 Vlaamse en gemeenten komt het totaal op 307, dus 53 % van de 581 gemeenten in België.

De oproep aan de Vlaamse, Brussels en Waalse regering komt uit alle geledingen van de Belgische samenleving. Naast de 307 steden en gemeenten zijn er honderden organisaties waaronder Test-Aankoop, het Algemeen Boerensyndicaat, het bedrijf Ecover, de Brusselse kajakkers van Canal it Up, vrouwenorganisatie Ferm, Bond Beter Leefmilieu, de Waalse boeren van Fugea, milieuorganisatie Inter-Environnement Wallonie die ook vragen dat statiegeld worden ingevoerd.

Elke week sluiten nieuwe gemeenten zich bij de alliantie aan. In dit stadium zijn de grootste Waalse steden in de alliantie Mons, Colfontaine, Boussu, Comines-Warneton, Soumagne, Dour en Ciney. Gemeenten met coalities van alle politieke kleuren sluiten zich bij het project aan, ongeacht of het gaat om burgemeesters van PS, MR, Ecolo, CDH of gemengde lijsten. De moties in de Waalse gemeenteraden werden vaak unaniem aangenomen.

Ook de Union des Villes et Communes Wallonnes (UVCW, tegenhanger van de VVSG) heeft de minister van Milieu, Céline Tellier (Ecolo) opgeroepen om voor statiegeld te gaan, in een uitvoerig advies op 25 juni 2021.

Zowat de hele Waalse milieubeweging en vrijwel alle boerenorganisaties ondertekenden vorig jaar al een open brief in Le Soir. Régine Florent verzamelde voldoende handtekeningen om het Waalse parlement te mogen toespreken over statiegeld. De Brusselse kajakkers van Canal It Up zijn bezig met handtekeningen te verzamelen voor speeches in het Brussels en het Vlaams parlement. De internationaal bekende klimaatwetenschapper professor Jean-Pascal van Ypersele riep de Belgische ministers op om statiegeld in te voeren .

"De start van het statiegeld op kleine flesjes in Nederland op 1 juli doet in België het debat heropleven. De Waalse en Brusselse regering hebben twee jaar geleden in hun regeerakkoorden de mogelijkheid van statiegeld ingeschreven. Wij hopen dat alle gewestregeringen snel positief op onze oproep reageren en het proces starten om statiegeld in wetgeving vast te leggen. Onze straten zullen schoner zijn, ons platteland zal schoner zijn, het vee zal veiliger zijn en we zullen besparen op de inzamelingskosten. Statiegeld op flessen en blikjes, Yes We Can!", besluit de Alliantie bij het overschrijden van de symbolische drempel van 100 Waalse gemeenten en de helft van alle Belgische gemeenten.

Perscontact:  Tom Zoete, woordvoerder van de Statiegeldalliantie | tom.zoete@recyclingnetwerk.org | +32 497 04 27 96 | Web: alliance-consigne.org | Twitter: @allezconsigne

Kaart van gemeenten : https://www.google.com/maps/d/u/2/embed?mid=1VzTzAMXfoBYQeT-kiyEpM_LJCbp816of

 

Gemeenten vragen om statiegeld op plastic flessen en blikjes in België
Gemeenten vragen om statiegeld op plastic flessen en blikjes in België

35 Waalse gemeenten vervoegen Statiegeldalliantie

Steeds meer Waalse gemeenten vervoegen de Statiegeldalliantie, die de regeringen vraagt om ook in België snel statiegeld op plastic flessen en blikjes in te voeren.

De gemeenteraden van Awans, Baelen, Boussu, Beauraing, Bertogne, Bon Villers, Comines-Warneton, Colfontaine, Ciney, Couvin, Dinant, Dison, Dour, Floreffe, Enghien, Gesves, Hastière, Jalhay, Leuze-en-Hainaut, Manhay, Martelange, Mons, Neufchâteau, Olne, Onhaye, Profondeville, Plombières, Saint-Hubert, Soignies, Soumagne,Thimister, Trois-Ponts, Vresse-sur-Semois, Waimes en Yvoir namen moties aan waarin ze de Waalse gewestregering vragen om statiegeld in te voeren. De moties kregen dikwijls de unanieme steun van alle gemeenteraadsleden.

Het aantal partners van de Statiegeldalliantie/Alliance pour la Consigne ligt nu al boven de 1.120. Naast honderden bedrijven en organisaties zijn vrijwel alle Nederlandse gemeenten aangesloten. In Vlaanderen zijn 2 op de 3 gemeenten aangesloten. De campagne van de Statiegeldalliantie had reeds succes in Nederland. Het Nederlandse kabinet Rutte III besliste dat statiegeld een feit is voor plastic flesjes op 1 juli dit jaar (binnen 7 weken). Op de blikjes zit eind volgend jaar statiegeld. In Duitsland besliste de regering van Angela Merkel het statiegeldsysteem voor plastic en blik uit te breiden naar de verpakkingen van zuivel, wijn en sappen.

De leefomgeving schoon houden kost het Waalse Gewest elk jaar 84 miljoen euro. Statiegeld reduceert de aanwezigheid van flesjes en blikjes in de leefomgeving met 70 - 90 %, besloot de CE Delft-studie in opdracht van de Nederlandse overheid. Anders gezegd, als er nu tien drankverpakkingen in een park liggen, zijn het er met statiegeld minder dan twee.

Het regeerakkoord van de huidige Brusselse regering van PS, Ecolo, Défi, Groen, Open VLD en sp.a belooft de invoering van statiegeld (pagina 105). Het Waals regeerakkoord (PS-MR-Ecolo) spreekt van een statiegeldsysteem of een retourpremiesysteem (p. 29 van de Déclaration de politique régionale). Het valt op dat geen enkele Waalse gemeente pleit voor een retourpremie, maar wel voor statiegeld.

Vandaag dinsdag spreekt Régine Florent het Waalse Parlement toe over statiegeld. De inwoonster van Dinant dwong de hoorzitting af middels een veel getekende petitie. Er gaan ook steeds meer franstalige stemmen op om snel een statiegelddecreet te stemmen. Zowel VN-expert en klimatoloog Jean-Pascal van Ypersele, als woordvoerder Jean-Philippe Ducart van consumentenorganisatie Test Aankoop / Test Achats riepen de regering recent op om snel statiegeldwetgeving op te stellen. Het onderzoek van Het Belang van Limburg toont dat 88% van hun lezers voor statiegeld is.

"We zijn eind 2017 gestart met 21 partners, waaronder 1 Nederlandse gemeente, Weert. Nu zijn vrijwel alle Nederlandse gemeenten aangesloten en heeft de Nederlandse regering ook beslist dat het statiegeld er echt komt. Hetzelfde sneeuwbaleffect zien we nu bij de Waalse gemeenten. De Nederlandse beslissing, de massale steun van de Belgische publieke opinie en tientallen Waalse gemeenten doet ons met nog meer nadruk vragen aan de regeringen, en meer bepaald de milieuministers, om snel decreten voor te leggen aan de gewestparlementen. Zodat het statiegeld op flessen en blikjes ook in België snel realiteit wordt", besluit de Statiegeldalliantie.

205 Belgische gemeenten: “Voer statiegeld in zoals in Nederland” 

Het aantal Belgische gemeenten die pleiten voor statiegeld heeft vandaag de kaap van de 200 overschreden. Samen vragen ze via de Statiegeldalliantie aan de Belgische regeringen om het Nederlandse voorbeeld van statiegeld op blikjes en plastic flessen te volgen.  

Veel nieuwe gemeenten sloten zich de voorbije maanden aan bij de Statiegeldalliantie. De teller van Belgische gemeenten staat nu op 205, met 193 van de 300 Vlaamse gemeenten (64 %), drie Brusselse en negen Waalse gemeenten (volledige lijst van gemeenten hier).

In Nederland zit er binnen vijf maanden al, vanaf 1 juli, statiegeld op alle plastic flessen. De Nederlandse coalitie, van liberale partijen VVD en D66 en christendemocraten van CDA en ChristenUnie, besliste vorige maand bovendien dat er ook statiegeld op blikjes zit eind volgend jaar. De beslissing kwam er ondanks de Coronacrisis en de eerdere val van de regering.

Gesterkt door het Nederlandse succes roepen de 1.125 partners van de Nederlands-Belgische Statiegeldalliantie nu de Belgische regeringen op om voorbeeld van de noorderburen te volgen. Zwerfvuil is immers een grensoverschrijdend probleem. Een plastic flesje dat in de Maas of de Schelde belandt, dobbert een tijdje later rond in een buurland of de Noordzee.

De Vlaamse zwerfvuilcijfers zijn dramatisch slecht. 22.641 ton zwerfvuil in 2019. Dat is 29,4 procent méér dan in 2013. Terwijl de Vlaamse regering beloofde dat het 20 procent mínder zou zijn tegen volgend jaar.

Vlaams milieuminister Zuhal Demir (N-VA) overlegt momenteel met een aantal sectoren over een “Zwerfvuilcharter”. Het instrument van statiegeld komt daar echter tot dusver niet in voor. Meer van hetzelfde beleid dus, terwijl de resultaten barslecht zijn. En dat terwijl Duitsland en de Scandinavische landen al jarenlang tonen dat statiegeld het doeltreffende middel is: het reduceert het aantal blikjes en flesjes in het zwerfafval met 70 tot 90 procent. Tot tien keer minder drankverpakkingen in de natuur dus.

De Waalse en Brusselse gewestregering schreven in 2019 statiegeld in hun respectievelijke regeerakkoord, maar ondernamen nog geen wetgevende actie. Het zwerfvuilprobleem is in België nochtans hetzelfde als in Nederland. België moet ook dezelfde Europese doelstellingen zien te halen qua recyclage en strijd tegen plastic vervuiling. Daarom roepen wij, de 1.125 gemeenten, organisaties en bedrijven verenigd in de Statiegeldalliantie, de Belgische regeringen op om deze regeerperiode met spoed werk te maken van statiegeld op drankverpakkingen. Statiegeld, Yes We Can!

Noot voor de redacties: De Statiegeldalliantie startte de campagne “Statiegeld Yes We Can” in november. Honderden partners publiceerden reeds hun persoonlijke oproep om statiegeld snel in te voeren. De campagne was al trending op sociale media en bij de hoofdpunten op de NOS-website, EenVandaag, Even tot hier, en het VRT-journaal.

Media-aandacht:

Het Belang van Limburg, Meerderheid wil statiegeld op blikjes en plastic flessen

Business AM, Wordt statiegeld op blikjes en plastic flessen binnenkort realiteit?

Gemeente Heusden-Zolder, Heusden-Zolder sluit aan bij Statiegeldalliantie - Internetgazet

Het Nieuwsblad, Al meer dan 200 gemeenten vragen statiegeld in te voeren voor blikjes en plastic flessen

Het Laatste Nieuws, Betalen we straks statiegeld op blikjes en plastic flessen? Al 193 Vlaamse gemeenten zijn vragende partij

Landbouwleven, Al meer dan 200 gemeenten vragen statiegeld in te voeren voor blikjes en plastic flessen

VTM Facebook, VTM NIEUWS - "Dit is nodig: de Vlaamse zwerfvuilcijfers...

MSN, Wordt statiegeld op blikjes en plastic flessen binnenkort realiteit?